MENSA:RUNG LANG SUMNYO KÉ DO:YING

 Leke:lo sumnyo dornyi: ko koje pa:ta ru:yido dungngai.Binyi: apta atí légapé mé:pénamé kamangai.Simín-sirrém pa:ram mangngai.Édémpila bínyi: koje pa:tangém mépakla okolopésin gímangai.Bínyi:kké ame: ame:né ao: dornyikosin dungngai.Ao: kídardé aíé símín matasula dokin mangngada.Édémpila abodé apta gímílo anédé ao: kídardém ka:si: dungngai.

Édé pa:tang kérangké bogum sí:ludo Mensarung adorkosin dungngai.Édé mensaru:dé aipé tengor kanékai.Bikké ao: ommang okkosin kamangai.Bik aíké aki:dok légapé ami ké doruk dopugo:ngngém magola yedungai.

Longékolo mensaru:dé anínké tani: do:lungkolo dopuk dongadém dogongkapé gíla yaggola du:dom tani: íra:dok yuppakla lé:nam bedné du:n kolo pítkepsuto.Du:ndé bíkké línggu:do kíp-kappé pítkepkang.Kapésin pítyuk-sula:tokumang. Apta atíé du:ndok aduddém tadbegmílloi dupagdakku.Odokké do:lu:lo:gom du:ndok bé:namém tadbekmílloi amme: méndak.Édémpila donam tí:nam pangku:ma:la longngém longépé sanpé sana:bomkang.

Longkolo abo sumnyodé aptapé gikang.Édé agomdém mensaru:dé kinna sumnyo anédo:pé gía:la lukang-“Éi,sumny né:ng,nokké milbongé okolopé gíkan? no kindon, nokké milbongé sé ngokké du:nsokki du:nko murkongém nartung.Lomna biyem bigortéiku.Ékéma:mílo nok sé ao: anyi:sok adorko bikupé lagiye.Déma:mílo agomé aimaye.Kindon?Sé koje pa:tasokké nolu gípakkupé lagiye.Sé ngokké ta:to yo:yoké kojebé:dam amo:ngé.So ngokké agomo:lok yeladak.”Mensaru:dok agomdém talla sumnyo ané péso kokki yessé len-go:sukang.Bí ao: kídardok légapé pésoki lukang-“Migoma,atí atídém man-goyobongka. Sé dumsung adín asutko du:ng sém bomna gípongkakubong.Bí gíangkumílo agomdém lumínsulangkupébong.”Édémpé lugelam sumnyo anédé Dumsung adín asutko bitoku.Odo Mensaru:dé aipé aséla bomna gíkangku.Édémípé bí lo:dípé sumnyo anédém morítla adíném bomdakku.

Longékolo do:ying appídém sumnyo abo dém lubitoku.Odo édé longédo sumnyo abo dé séuko ito.Ané sumnyodém ayat yaddopé luto odokké bí sumken kolo aso:pé lé:sila dungkang.Angu longé kídardémpé édé longédo:sin Mensaru:dé morít mokela gía dungngai.Odo Sumnyo abo dé gampé émna sumgaptagai.Mensaru:dé daddo:pé sumpítsuto.Sumnyo abo dé mensaru:dém ménbomkang.Ménbomna gídolo ké:né amíngko ge:setsula dungngai.Édé ké:né amídok porkebdokki Mensaru:dé déngkolola gíkang.Sumnyo abo dé sumkepsula dungkang.Mensaru:dé bérkutsula ka:namé sumnyodé dugmínmang.Émpila gílatsula ka:ngkapé gílattoku.Ka:namé ké:né amído pítkepsula dag.Taying kídardé uying émna dé:pansukang.Édém tatla ya,émna pésoki mensaru:dé lomgésula bérkutsumapé dukkang.Asutko duggela gílatsula ka:namé sila dag.Odo Mensaru:dé asin bottapé mosula Sumnyo anédo:pé gíla lukang-“Éi ,sumnyo né:ng,nokké milbongém ngo ké:né amíngélé oksilge:la paksa:la métak.Ayatpé mé:dakmílo gíla ka:toka.Supak no ngokké né:pé gíyén gíma:n?lutok.Ékémamílo ador adorpé nok ao: dornyi: sém mokeyamye.”Sumnyo anédé ao: dornyi:dok légapé Mensaru:dok lukam lukampéi tatto.Mensaru:dé sumnyo né:dém morít moke:la migomémpé okumo:do du:la dodag.Sumnyo anédé apta gíla dobodag.

Longékolo sumnyo anédé lukang-“Éi,sé si:lu:sé apta atíé kakuma:pé idung.Ngolu angu sí:lu:pé gípé lagiye.”Édémdémpé lula Sumnyo anédé sí:lu:ng angukolo:pé gíboto.Lamtédo bottan asi korongko pa:la ba:ngkopé ito.Odo Sumnyo anédé ao: anyi:dém gordungdo jo:líksuge:la a:né:dém ba:ngkoto.Odokké Mensaru:dé asi siyaddo ji:bu:rutkang.Ngakí ngakíla asi bojeko tí:la ba:butsukang.Odo Sumnyo anédé ao: dornyi:dém tayo:do mégela Mensaru:dém soríksutoku.Témpído mensaru:dé botta bottapé jé:la lukang-“no kapila ngom sosangkaku:n?ngo asisé íddíko o:rí:dakson émnamín síngka:dunga:n.”Édémpé lugela tang émdopé Sumnyo anédém pipaklíkto.Aipé morítmoke  daggom Sumnyo anédé ao:kídardok légapé Mensaru:dé kapéi luyeji édémpéi talla yebosula dungkang.

Longékolo appípagdé lékopé kiruk rugbosukapé gíto.Mensaru:dém símín ménnígdopé mílíkto. Símín kídardé mensaru:dém  péssoika:mang.Édémpila Mensaru:dém símín togabdopé mílíkto. Odokké ao: ané kídardé símín kídardém mén-yet mén-yella ménlíkto. Mensaru:dé yenggappé émna símín adorko sumgapto.Símíndé mensaru:dok aki:dém baddanna batsurlíkto.Odo Mensaru:dé aki: gomgapsula sia:la dungkang.Sumnyo anédé tauto-“kapila símíném adorkosin gamtoma:n?”odo Mensarudé lukang-“ame ame:ya:uné símín kídardém ka:la yirkolok ngok aki:ém yirsursuto.Odo sumnyo anédé:lang ao: kídardé lékola angupé kirugém rukla Dumsung adorko pa:to.Édém bulu orsula doto.

Édé bogum sí:lu:do bojeko Mensaru:ngé dungngai.Yumé ayirém Mensaru:ng kídídé lo:dípé utak uyaksudag.Édém Mensaru:dé talla yumé ayirdé lo:dípé lé:si:la umín kapé gídak.

Longé gítíkang.Sumnyo ao: dornyi:dégom botta:usangkabong.Bínyi:sin aíké yelam kumli:ém kinsusangka:bong.Ngoluké ba:bu bí yumdípé yumrang ara:ngo:lo okkom ikapé gídon émna anédém tauto.Anédé odo atímang,Sisi mokapé gídag émna lubidag.Ao: anyi:dé anédok agom dém aropé mé:ma:la bínyi: abudok me:lam me:lamdo rubbomkang.Yuméko:lo ka:namé Mensaru:ng asumdo gía:mínna uke uye émna umínnadung.Odo bulu kinto ngoluké abumang émna.Sé Mensaru:ngé.Odo anédém gia:langkula tautoku.Odo anédé lukang-“arro. Noluké abuém bí:íng moketo.Odo nolu ajja:udagai.Nolum o:sa:nam légapé ngo bíkké luko lukol talla nolum síddíko bottado:pé o:sa:to.Supak nolu botta:utoném ngokké asinsé aipé mé:po:dung.”Ané do:ying appí:dém kíkurra lungabbito.Anédok agom dém  talla aipé ao: anyi:dé aglíngkang.Odo dornyi:pagdé Mensaru:dém mokepé émna mén-go:bomkang odokké moketo.Édé longédokké anédé:lang ao: kídardé aséngo:pé dungkaku.

OPAN YOKTUNG

                                                                    -Bhaigeswar Pogag

Ngok lédulo opan émnam gompirdé ajonpé ika:bong.Ami:kémpé bornyi: borumko géla iskulllo gíkítomang.Aborki pobuk iskullém porinato.M.E.School dosin aborki porinato.High School do kopiyang lendopé longpen génamém ka:la Taku sar bí ngom aya:sula longpen kolang galug aborko bisutagai.Édém ngo géla matric dém pa:sto.H.S.L.C dém pasge:la North Lakhimpur Commerce College do poripé mé:ngkítungai.Édé mé:ngkídé a:pí ara:bo mé:ngkípilangéi dungkang.

Sínyum-siro:ké longéso opanké píangé ídílo:gom pímang.Murko:si tani: amo:sokké bottaya:pakné amanko.Murkong kamílo okumnokké okolopésin gílensula:mang.Ngosin émpila murkong ngasotki porimínnatomang.

Do:lungké High School do lékor –X dém pa:sge:la upai ka:mala Boginodi Government Higher Secondarydo  do:i amin allíktoku.Potinkosin rélamínmang.Ajon arum bulukké abor bornyi:ko bisunam potin odokké School Library dok potin kídardok note ila porito.Borua sar oddokké Médok sarké aya:la binam gompir kumsung(dictionary) dokkí ngo bojeko pa:dumsuto.

Amme iskul gídung émna ainé ainé génam bomnamém bomdag.Ngokké mí:ji:ng saikel odokké aku galukki gínamém amme aipé luka:dungi.ko:néng ka:ngkolo ngo tu:si:ksula gídungai.Ngo okumdokké nango:l gurgela adí ka:la iskul gídungai.Arík ila ngapí ngasotpé gíla klassem  idagém yummi:yésin sa:dungai.Mikso-mikle:la du:daggom asinbo aipé mé:nggabdungai.Yummi:ki borki pungngémpé pakí pakí:la du:yem ko:néng kídaré yirka:dungngai.

Ngo mé:ngkitsudungai.Ngokké sé:kosin murko bidumsupéné ka:mang.Aíé a:nsula yema:mílo yampo tani:pé ilamaye.“Opan yoktungé tu:yi ratpí:dak” émnam gompirdém tattung.Higher Secondary anka:do:gom aki: kila porika.Aki: kila gernam agerro bottané arrém pa:dakku émna ta:to Lalibor bí ngom luyir dungngai.

Yi:mangé lenka:ngku.Bík angke: ke:la porinamki higher secondary do:gom  First  Division pe pas:to.Do:ludo aséngéki írga:pakkang.Bí:sin aipé aséngkang.Tolo bolopé bík amino:ngngém lo:nyi-lo:umko lutak luyakkang.Bí Science lo poripé mé:ngkítagai.Porainé kamang émna Arts do:I la:pébong émna asin dém luyinsuto.Asindégom aipébong émna mé:yinsuto.

Mékolké porinam ainamém ka:la ajon arum kídarégom néropkang.Bí supak B.A porinapé murkong ka:mala bottan ngasotko ka:pa:to.Émdaggom bí porog-péjap kokum kopa:la  B.A dém K.B.S College  la:to. Professor kídaré aya:la murkong asutko urkumsuge:la admission bito.

Adíé gítíkang.Mékol bí asindém ídílogom píme:pé mosumangai.College Library dokki bojeko kinya to.Potin kumsung(library) potin kídardém bí poringapto.Buluk kolej dok ko: ko:néng kídaré bíkkémpé library dok gyaném pa:latomang.

Bí sékomsin aimapé luma:ngai odokké aima:n ajoném jonsumangai.Bí médag ngo porikol gídung.Asé sé:mankapé gímang.Asin mé:ngkitsula poripé lagiye.Ansé sego:la dumílo yampo amme ngom luka:ye.Ammem ka:la do:mírtok takarém la:mínpé mé:namdé Sité taye ekolok Sile: taye ekesunampé iye.

Do:lulo unné méru kamang.Mising do:lulok mimat(leader) kídarégom édém bulum bottan agerpé mé:mang.Mékol bí asin bokki aíém lusuto.Odokké mé:to édé bulu migom agree.Ngokkémpiné me:ranga:udé mé:ngkídaggom mé:pí:líknam agermang. Ngokké porinamé.Ngok mé:dí a:ma:da.Bottamílo ngo édé ngasoddém mé:ngkípé.Porila tani:pé ima:mílo amme: okopésin mé:mang.

Bí dítag tangngumko kapé gíka:song kinsuyeitomang.B.A yi:mangé lenkangku.Odosin bí First Class First Division ki pas:to.Asiné aipé aséngka.Asé daggom bí asin dé mé:diré bottaya:ngo:kang.Supak okoki M.A.dém porinayen? Professor kídaré aipé mé:pokang. College dok aminém  aibonam légapé amankosin bito.

Bík asindé mé:nggu mé:nga:ma:la longékolo Guwahati pé émna sékomsin lutatsumapé yumé ga:rikolo sa:la gíto.Opan yoktungé pako pakolo,Opan taniyé luko lukolok émnam gompirdém ta:to –ya:yokélok tattung.Émdaggom bí ami: luko lukolok gínamdém aipé mé:mangai.Bí aíé aíké alelo tura:supé émna mé:sudag. Édémpila Guwahati pé lento.

Lamtédo bí Nasé mé lu:pasuma:pé ginamdém bottan imémko émna mé:suto.Ngok léga:pé ami:ké ommé sibila:nggom ibido.Aiye Do:nyi-Po:lo é dumílo takamém ayangém akampé ngolumsin ayang ormaném biye.

“Oi: dada, Guwahati palehi.Namok”-Ga:ridok handyman dé luto.Odo Mékolbí bérsa:la ka:namé aropé píangé to:to:ngkabong.Det,émna asin bokki lusuge:la sogondém gorjungdo tulíksugela ga:ridokké gíyi:to.

Guwahati do bíkké ka:ngkiné sékosin kamangai. Tempo driver ko okumdo:pé mobile ki phoneko ila dungngai.No Misingé ?Mékol bí tauto.É , no íngkolokkén?Talom bí taulatsuto.

-Ngo Lokhimpur tokké. Agerko mago:la so:pé togdung.

-Kai no okolo du:don?

-Khanapara do.

-Okkom idon?

-Private company kolo ame:-aroné agerko gerra dung.

-Kai no ngomsin agerko mabitoipé:n.

-Ayyé aiman ager germapé ainé ager gernéképé so bojeko ager dung.Baru! kapéi idaggom supak asutko ngok room-olo dura:supolangkupé. Annyi:pagdé room pé gíbosutoku.Mékol bí asin ara: ara:bokki lusukang-“Guwahati so:sin tani: a:pí-a:ng kané tani:ésin du:dag.Private daggom agerko pa:míloi ayyebong.”

            “Ajona supak nom lígímpé agerko malen bila:mang.Lo:nyi-lo:umkopé du:po:lagiye.”Aiye émna toríksuto.Bikké room í:do lo:nyi-lo:umko du:mínto.

-Do:lunge kapé aila:dungamdu:ye?

-Sinyum-si:ro Mising do:lu:lo mé:po émnam gompirdém tatpangkuma:bo.Pu:mo ngasoddé Mising do:lu:lokké abí:né obo po:lum ao:pé ika:bong.Su ngoluké mongke:lo 20/30 ko do:lunge Obonori a:né angkélo dungkangku.Buluk sí:sa:né ya:me: kídaré su Hyderabad,Delhi,Goa lo:lang Asom sok bangkí bangkí taonno Rickshaw-thela, security guard  agerém ila dung.Odokké kumrí Arunachal Pradesh lo:gom Ager asongém mogong-igo:la dung.Su raggo banna ngoluk okumém ko:pit-ko:yi:damto. Ngoluk ukum kírí:dé Obonori a:né angkéng ara:lo dungkangku.Ngo asutkoda poripopé mé:ngkítagai,murkong ngasotki porilatomang.Porilíngko asin ara:bo dungkang.Porila:ma:nam takamsim ngo okumdokké gípaktung.Émpila agerko pa:yesong émna tokkné.

-No mé:pé lagimang.Sorkari  ko ngo malen bilamang.Émdaggom private agerdém malen bilaye.

-Aropé gerpéi?

-Pa:mílo gerye.

-Sinyum yumé: airpé gí:lapé.

Yumdéng ayirdo annyipakkdé Mg.Agrowal ké dukando:pé gíto.Mg.Agrowalké bottané company é dung.Mékolmé Mg.Agrowalké alagdo lugabbige:la Talom bí ékumpé gítoku.

            Guwahati dé Mékol képé do:lungémpé ika:bong.Ka:ngkiné bojeko dung.Bí ami: kinma:ngo:pé yumé shifting do Guwahati University do M.A admission ko ito.Yo:dém porige:la longém ager gerra poriropto.

            M.A. anka:do:sin bí first Class first division pé ila pa:sto.Mg.Agrowal bí bík university gínamém kinníkmangai.The Assam Tribune dém porila du:dodém Mékol ké moima:dém Mg.Agrowal bí ka:pasuto.Bí aipé mé:políkto odokké bím goga:la agom dém tauto.Aro do:yi:dém kinna bím bík company dok manager pé agerém bito.Ka:pila silo:pé nok porinam do:yingém ngom kíbima:pé lé:tungan émna bím tauto.Ngolu opané do:mírtok takarém ga:pa:litlamang.Émpila asin do:yi:ngém ami: tatkolo kílí:mang.Supaksin aiyé no aiyompé ngok company sim ka:si:bilang.Ngo nom ka:pé.

            TV,Lutad odokké lusar lo bík aminém ka:pa:la do:lung amme aipé mé:pokang.Bím yokkang émna mé:la dungngai.Okum érangété Mékol bí sikang émna mé:la dungngai.TV lo ka:palangkula takamé Tanno po:lolok  obi:líknam assémpé asin kídardé mé:poki bi:pa:gamkang.

            Do:nyi po:loé bím tayeko ekatlíkto.C.B.I lok migom post ko The Assam Tribune do ka:pa:la form ko fill up líkto. Interview do bík agerdé kabokang.Bím Jammu&Kashmir pé posting ém bito.Émpila agerdém pangge:la okumpé gí:latokumang.Bí mé:to aiye duty ém joining ge:la gítatkupé.Olo pí:name gíkub –gílapnamdém mé:to:mang.Bí mé:to dí:takko dungge:lapak ukumpé gíkupébong.

Bí ager gerrobdannai dítak arangí:do  President medel ko pa:to.Édé amandokki bím bojeko ami:é kangkinnété lenkang.Édé asin tolíksula porinam odokké angke: ke:la migom ager gernam arédok amaném bí ukum gílangkula  ajon arum odokké poyirné abukídarém ríksu:langkula aséng do:yingém aipé kíbilí:dakku.Émpila longékolo bí okumpé gítoku.Anédé bíg léga:pé doma:-tí:mapé mé:la ngosanpé sankampé sanangkabo.Oné anéké asin do:yingém sé:ko kinbiyen.Anéké a:pí kinamém ané:pak kindak. Po:lo píying kolang lo:yingko aki:lo jo:la oné anébí:pak ao:-ommé ayangéng kindak. Anédok amírdém ka:la aipé mé:dirkang.Bí lusukang-Ané abuém mé:pakla du:namsi ngokké asin píra:mé.Porinam légapé mo:tépé du:namsi du:mulé.Do:pa:ma:pé du:dogom ané abu ém ményokla du:namsi aimang.Ané abumé asé:pé sé:ko méla:du:ji bí:pak aro awwé,Do:nyi-po:lo kangkinné.Édémpé bí asin ara:bokkí mé:dírém lusarsukang.

            Bí okum gíangge:kula bí  bík poriko school-college odokké porainé kídarém ríksulangkula kumsutoku.Porainé kídaré bík agerém kinna aipé mé:po aséngém séglíkto.

Nasé bím Mékol ké gíkunam do:yingém Kamputi bí lubitung.Agomdém tatpa:la Naséng ké aina:dé Ginmur po:lo lok sarné daktok ésarémpé sarkub-sarratla du:ngko dakko kama:pé ikang.Íngkolo gímílo Mékolmé ríksuyan?okolo dakmílo ka:pa:yan?Méyappé yabgo:ngkang.Kamputimé gogbtoi émna do:ri:motíkang.Upai kamala gogbikapé gíto.

Po:péké ,Mékolké aipé mé:po:nam Oiseng bí:sin Mékolmé porog bayatsupé émna goglíktung.Mékolbí aipé mé:la du:dom Oiseng bí mirém ommé lusula bérkala:sin ka:mangai.A:mpé kamané íralo ngo sidaggom yamné aropé yaméng badmang.Ngom la:pénédé bottané poka okum kapé lagiye.Odokké ga:ri-motor kapé lagiye.Mékol kémpiné tukunalo ngom lumanpésin akon annyi:é lulíkkanmang.Ajon arumé luman-gom lukék kérékla ludungai.Émdaggom bík kamponé dumsigdém ka:bola Mékolbí kalíksudagai.Mékolbí bím aimapé ludaggom asindé mé:yinsudungai.Bí ko:kalokkéboi a:pí-a:ngé ansi:dagai.Supak migom ager pa:tokuném moyatsudungku.Mékol bísin bím pattaméi bitomang.Aidaggom aimanggom ngok asin ara:bo dung, ngok mé:dír mé:sola dudom luyum lujoboné Nasé:bí.Opandaggom asinangé opanmang.Class-X dokkébo aipé mé:bomsunamé.Su:lope bí mitpansuma:pé ménggabla dung.Bím ngo kapésin mitpansulamang.Sulo:pé toka:bomna dunédépak aro mé:mínsunamé.Aya:ngé opan mirém kamang.Tani: ayangé tani kísapé du:yardo.Naséng ayangé ngok asin ara:so appunémpé punyartíla dung.Mekol bí aíém aíé asin ara:bokki lékomílo taudak lékomílo aíng lulatsudak.

Nasébí tokí toramsula lamté yaya:pé ka:tíla dung.Po:ro –Noginém tonnomsula lé:tung.Kamputimé tautíla dung.Bík dumsigdé su:sinéi popékédémpilaye dun?Kamputi bí tatnam tatnamdé luyansubila nappangé sokpe sanggéka:bong.Édémpé lumínsula du:dom Mékolbí Marukké lédulo Nasé buluké ukumdo:pé gíbosudo.Naséngké mé:po dungko dakko kamamé ikang.

Adgab(Note):Se anden doyi so Mising pe takam gompirdem pa:mala so ge:yodpe(italic) adnamkidar dem kinjo-kinlab porine rengam ke alaglo toligdung.Lupenamme du:milo so lakbuk ke luko pera do adliglang.Editor