APIR O:KI PIYYANGÉ LENDO

                     ---Bhaigeswar Pogag

Lekelo  Donbor lang Monbor émnam bíro kumsuko dungngai.Bí:nyi   Kékar mo:ying émnam amo:to asé:ngo:pé kumda:da:la du:bosudungngai.Binyi édílo:sin akoné akoném ményok-mín-sumangai.Bínyikké ao: ommang lang né:ng ommang kídardé:si:n asé:ngo:la dungngai.Buluké éra:la lumen-momíné kamangai.Buluké asé:pé du:namém ka:la amme bulum aipé nédungai.Buluké a:m komsungé gémyar gémyardagai.Bulum Do:nyi-po:loésin asé:ngém ka:la  agamdungai.

Longékolo buluké ao: ommangé bojela bottané Ésoko padan-ge:la okumém dopan mínsuto.Bulu atí lumín ge:mínsuma:pé dongusunamém ka:la aipé nésu:kang.Akoné akoné bín-yikké érangém lugé gétak géyakkang.

Tani: amo:sok nékamípé longékolo  aima:né urom kídaréto nérobbomkang.buluké okum gu:mín kídaré asé:ngola lé:tungai.Kumda gu:mín kídaré buluké atuklo mé:jub-mé:lapkindopé aid agamém bidungai.Émpila bulu do:lu:dok angu tani: kídardok asutko angugamdagai.

Longékolo buluké kumda gu:mín kídardém yumrang urom kídardé luto-“Donbor lang Monbor bí buluké kumda gu:mín kídaro:dém uyu: mola aséng apiném bidag.Ngolum dítaklo lékosin tarong apiném bisumang.Émpila ngolu bínyikké asé:ng ukumdém mopen-ye.Kapé ku:mda gu:mín kídardé bínyim asé:la méyeji ,ka:song.”Édém pé kumda gu:mín kídardé:lang yumrang uyu kídardé ajéng jémínsukang.Ngolu kapé muglíngém buluké ko:nyido oa: moyeji ka:la du:lang émna buluké kumda: gu:mín kídardok lédulo no:mínsukang.Yumrang urom kídardé:lang kumda  gu:mín kídardé sékké bo:lé kaban-ya:du:ji anka:mínsulai émna tomínsukang.

Longékolo buluké lottado apin pimpirko urom kídardé pillíkto.Édém doka:pé émna Me:rangé ako akopé ngéngkumsukang.Me:rang kídardé doka:pé émna Jo:jíbílí (jeti) kídardé dukkumsukang.Édém ka:la okumdok Mendari Jo:jíbílí dém mén-go:la dungngai.Mendaridém ka:la do:ludok Éki: kídardé dukkumsukang.Monborké Iki:dé Donborké Mendari:dém régbi:to.Odo Donbor bí:sin aglí:la Monborké Iki:dém gépedbi:to.

Odo Donborbí:sin Monborké E:gdém gépedbito.Édém ka:la bojeya:pé aglí:la Monborbí Donborké ukumdém méru: rulíkto.Donbor bí:sin Monborké okumdém méru: ru:líkto.Édémpé ibar mobarmínsunamdém ka:la yumrang urom kídardé asé:la yirra lukang-“Okum gu:míném yang yumrang gu:miné bottaya:dag.”Bínyikké agerdém do:lung ami: kídaré ka:la ngétu:la dakkang.Déddíko asé:bosula du:né biro kumsudé silo kapé ame:ya:uné agomlok germa:nam agerém gerton,édém séko:sin mé:la mé:ngam la:tomang.Bulum bangkondé pa:tope émna do:lung kídaré lutak luyakkang.Odo abu bokuné tani: ako lukang-“réngama ,kindon mé:ma sagma:pé agerém germílo Donbor lang Monbor kísapé iye.Kapé émyem,buluké ajé:dé apin pimpiro:kokki irobla bottané piyyang ajéngé lenka.Piyya:dé piyyaru:ngé.Ame:yauné piyyangí:dé bottado émna takamém lugela okumpé gíkangku.
            Donbor lang Monbor bínyi me:lamdo german agerko gerbosuto émna  tupta pigapsula kabla dungkang.Bínyiké angkir titpusula arjinam amané péloplo mégu guyinto.

           

__________

BULUM MÉPAGLA GÍTAG

--Juwel Pe:gu

Bulu aropé jé:dagai---
Mising réngam írroi !
Rísu kama:n amongém lagimang
Iyyém biyé,ajéngém jé:yé émna

Bulum mépagla gítag
Bilmuk ba:né kéba:lo
Miro miga:pé opín mimaglo

Korlen dodo na:néké lédulo luposuka
Opín léga:pé lendagbo émna
Réngam gíté:lo gímín-géla
I:ki ursuto

Bulum mépagla gítag
Bilmuk ba:né kéba:lo
Lo:tung lo:yitpé,mimag do:mírlo
Odokké---
Gíla gíla buluk léngkannam
Lambíng kolo ngolu gíla dung
Lí:sa:né do:nyiko
Mo:ro:né mo:takko matala.+++

Longéko

---Bhaskor Pe:gu

Longéko gítungai

Nom kangkolo

Pakín nam ríbídém

Rínset sukolo

Noluk do:ludo:pé

Ajji-bottén koke-korong

Kongko:la pí:tungai

Do:lung tani tadla tadla

Nom ka:riksukolo

Noluk okum béda do

Ajon émna tautoném

Kamang émna tatpa:sula

Do:nyi oang ayir sik-mik do

Lí:né mingmo gébomla

Yumé yubko magongkaku

ATAI KÉ MÉ:NGKí ARANG

               -Bhaigeswar Pogag

Amo:so tani: takamé mo:pí lolatko ka:lídag.Ngosin mo:pí lolatko ka:pé émna pobuk iskulém barbo:la ra:dang ingraji iskullo 1987 do amin allíkto.Ngok sí:sangko do:ludok aminé  Shalikipora Mising do:ludé émtag.Salikipora do:lu:dém  assé bityenam ajjau:né do:lungkai.Sangga:pé Gagor abung,Owangpé Kakoi Korong,rigdumpé Shalikipora Korong,rikkongpé Kawoimari Korongé.Aníndo Em.I iskul kamangai,émpila ngolu Bhurbonda Jalbari Em.I iskullo porikapé gídungai.Supakké ka:nam Obonori a:nédé délo Dorgeo:lo bitsula dungngai,Kapé Gagor koro:dém bitríksutosong kinnígéi tomang.Ngoluk porila du:dom Gagor mo:ngke:lo ongo Take:ém dore: tí:re: é kamangai.Arík ísíngé gírgíraila dungngai.So:bo menjegé írgopla dungngai.Mo:né sí:lunge írgopla dungngai.A:m ambíném rénamé kamangai.Pétu pe:redé,duma arígé írgopla dungngai.Édé ayir do édé mongke:do takamé dungngai.

Gíné 1996 dokké raggo banropla édé mongke:dok do:lungém asi korongé banyu:damto.Supak édé mongke:do tani: do:lungé dungngai émna sé:kosin mé:mang.Sulliki kuyak émna morubumi:pé ila dungku.Su amme ta:uyem lubido olosin do:lungko dungngai.Su sulli o:ngngé,kabnamé:lang mé:dírongngé.Mé:po émnam gompirdém su sékkésin nappalo buglenkumang.Supakké ka:nam pi:su pi:mu,a:né sullio:lo do:lungé dungngai émna lubiyém sé:kosin arro émna mé:mang.Élosin do:lungko dungngai.Su turnam légapé taon bojarro more irésula turpénampé idung.Dagrasuko kamala matau:ri: kídarro poyub mola du:pé idung.Kiye-ramyem ka:nané murkong kamala uyu utpongí:ko mogo:sula du:pé idung.Turpénédémgom murkong kamala bíkké bhaigyodéi édémo:pé ru:nébí ru:líktagaboi émna mé:yinsula du:pé idung.

 Ngoluké do:ludo  pori-huniné bojeko kamangai.Édé pí:ramdém anupé sí:sang gí:sané mé:ngkinsula anu anupé  porinam agerém mimag kísapé mo:ugo:sa:dungai.Ngolu appi: angngokopé anupé porisa:ngo:dungai.A:né korongém ko:ngkola ngolu porikolo gídungai.Asi simadém pésola akke porinamém mé:paktoku.Ngok aipé mé:bomsunam ajon Mg.Jibonta Noro ngonyi léko léko asé tésadaggom Gagor korodém bangkola iskul gibosudunga.Bí aipé porinamlo radnékoai.Bí porinamém ratnampé poridungai.Léko léko assé tésa:mílo allungém barsapéi pésodungai.Dé:lu: lu:la yallom la:pagdungai.Ngok ajonbí aipé a:pí pítadagai.Bí édém bulum péso kamangai.Atai bí a:ng pítadagai.Ngok ajon bí bík okumdok atér awwai.Bím bíkké abudé édílo:sin porinamdém aipé mé:mangai.Kapé émyem buluké amo:ng asi,okum ríngngongé aipé aidagai.Okumdok asi amo:ngém odokké abuké mosi:la lé:binam koje:badam(Ompoti) ém bí atéro:dé dongabbéi sulamangai.Abudé mé:dungai atér awo:, lo:dípé ngok angkéso du:pé lagidag.Yampo ro: ngonyi éjo-míjíng kumílo sé:ko kasi: mosi:yen?Ajon ké abudé édé agom takamdokki porai lí:mangai.Porila bottané agerko pa:mílo yampo ro: ngolum mépakla mo:téng amo lo du:pakpéké émnasin mé:la okumí:do du:namdém aipé mé:dungai.Ataiké abudé longékolo aiyompé luyirkíto-“Ao: no atéer awé.No iskul gípé lagimang.Nokké légapé ngo koje: badamém bojeko mosi:la lé:bitung.No ngok édé attar kídardéméi dongapsulamang.No okum ríngngok ka:sima:mílo sé:ko ka:siyen?Sé du:né attar kídarsim sé:ko ka:si mosi:yen?Yampo ro miné míjí:dagdom no ngoluk kéra:so du:la ka:sima:mílo sé:ko kasi yen?No ngoluké attél awo.”Agom appídém tadge:la ajon bí lukang-“Ba:b ,no édém bulum mé:pé lagimang.Ngo arík ésing,okum ríngngong ka:silasin porilaye.Ammé, ajon bulusin arík ésing,okum ager gergelam porikolo gídag.Ngosin ajon bulukémpé porilí:míndag.Aíké bojar komar mokolo hisab nikasko mokinsudopé porilí:dag.Ngom porimotei.Ngo ager takamém ardapé gergela porikolo giye.”Atai ké agom dém abu:dé ajjau:kosin tallíksutomang.Porikolo gilamaye,agom tatma:pé gímílo nom apin bimaye émna lulomto.Atai bí arík-ísíng ager gerge:la ngoluk lédulo iskul gímíndungai.Iskul gídoné émna ajonmé apinémsin lé:bimangai.Bí apin menna lo:pi:kopé iskul gíkíto.Bí mé:dagai bík porilí:dém ka:la gímmoi yesong émna.Kapésinéi porinamdém tolíktomang.Léko léko ngok lédulo domínna gídungai.

Longékolo ajon ngonyi iskul gí:ro:dagdom abudé bíkké poriko bordingdém pamíkto odokké potin kídardém petmíkla yobjera lé:bito.Ajon bí gíala kangkunamé asin mé:dírra íkít íkílla kapkang.Akon anyié dukkumsukang kapé édémpé kapka:né émna.Takamé luyirkito.Sanggatok do:nyié owangbokké sa:lenyepé émdogom aíké agomdokké asutkosin yun-go:tomang abudé.Édém ka:la longékolo ngolu ajon takamé bím luyirto-“ajon no apin menna porikolo gípé lagimang.Abu:bí kapé ludakji déképéi itola.Abubí ainé bélamko nom sikkanpé émna mé:dupe.Silo mélo pori:o:la:sin tani:pé ballamang.Angu pési ko:ré ilasin bottala:do.Abuké luyirsdémsin tatkípé lagido.”Odo ajon bísin mé:yinsula porinamdém asin arabo rín-gela mé:nyin mé:josula asin ara:ngíbo  lé:sito.Édé longédokké bí porinam yummadémsin kanggo:tokumang.Arík ésíngém asin tolíksula gerbomkang.Atai bí aipé abe: ni:tomémsin mo:ji:dagai.Bík asin mé:dír appídém ni:tom bari:pé mosar sudungai.Bí ngoluk do:ludok aipé arik ésing mojoné sí:sané níjír yamekosin.

Dítagé gítíkang.Longékolo ajon bísinn yame: mekang. Sí:sang asiné, sí:buk asiné ginmurkísapé yabgongkang.Érangésin ékum lo yaméngko kamamílo okumé kangírmang émna lukang.Arik ésingémsin ka:si mosinéko lagikang.Émpila ataibí turjon ajonko magapsula okum bombosukang.Mo:píso tani: takamé kapé kísa okumbonna doduji, déképé bínyi:sin okum bomna turbosula dung.

Gíné 2013,25 Me: po:lodok  yummé ayirkolo ngok mobile do pu:nko béngkang.So:sala tatnamé atai émnam adutko tatto.Hello atai,ngosin goktatsuto.Nok omédé class-XII dém pas:to.Gompirdém taddannai,Ngok asinso  ngonyik amé:dok do:yidém mé:beksutoku.Asin aipé mé:pokang.Atai ké mé:ngkí ara:bok  gubbomsunam alumna du:né mé:ngkídé sillong mo:píso dé:lenkangku.Atai bí lukang-“Atai,ngolu su amo:ng asi kakumala matauri tayé:somin dun,omésim kapé poraiyakun!Supak pa:jlíkto poraima:pésin ilatomang,poraipésin alakso murkongé kamang.

Pu:mi asi pu:sa:la angu gí:tu lo:pé attar ko:líkdung. Photo: Royal Pegu

Atai kapé iyyan?Odo atai ké asin démyang ngok asinsé  asé:ng kasin mé:dírka:sin.Ataiké mé:ngkídém omé bí gerbitungku.Édémyang bottané mé:poko okolok pa:yen?Ngo odo luto-“ atai no mé:pé lagimang.Nok mé:ngkí ara:dok yekla ménam asin agomdém dong amo:so omébí léngkanbitungku.Édémyang mé:poko íngkolok pa:yen? Ngo admission dopé murkong bipé.No ainé kolej:ko magapto.Nokké porilí:dém omémé aipé porimotoka.”Ngo admission légapé murkong bilíktoku.Atai mé ngo íngkokosin kadumsulamangai.Sillong ka:dum suma:mílo édílo kadumsuye?Ataiké mé:ngkídé a:pí ara:lokké sillong mo:ro:ng ka:to.

                  *****************************